• De Madagaskische ambachtslui verenigen in een coöperatieve van eerlijke handel: een project dat in 2007 het levenslicht zou moeten zien.
• Het concept ‘eerlijke handel’ is echter niet voor iedereen duidelijk in Madagaskar.
• Zonder partner in het noorden is het onbegonnen werk!

Ambositra, een gehuchtje in de Madagaskische bergen, staat bekend om zijn behendige ambachtslui en is dan ook een vaste stopplaats voor heel wat touroperators. Toch kan het dorpje alleen maar dromen van welvaart. Ondanks zijn natuurlijke rijkdommen behoort Madagaskar tot de twintig armste landen van onze planeet en in deze streek zijn ambachten goed voor 80% van de economische activiteit. Die ambachten richten zich voornamelijk op houtbewerking en mozaïekwerk, maar ook op zijde en antemoro-papier. Niet bepaald om rijk van te worden...

Om de ambachtslui te helpen hun levensstandaard op te trekken en minder af te hangen van de marges die ze krijgen van de winkels die van het toerisme leven, heeft Eva Hassambay, een plaatselijke onderneemster, besloten om een project voor eerlijke handel voor dit domein op te zetten. “We willen alle ambachtslui verenigen in een coöperatieve om een eigen structuur te creëren en een soort van ambachtsdorp te bouwen waar de toeristen de creaties rechtstreeks van de ambachtslui kunnen kopen in plaats van in winkels die een aanzienlijke marge nemen op de voorwerpen.”

Eva fungeert als tussenpersoon tussen de (meestal ongeletterde) ambachtslui en de openbare instanties. Ze ondervindt echter heel wat moeilijkheden om een project van eerlijke handel op te richten zonder partner waarop ze kan steunen. “Ik heb van eerlijke handel gehoord dankzij Amerikaanse verenigingen die op projecten voor duurzame ontwikkeling werken op het platteland, vooral op het gebied van zijde en ik vond het een interessant idee voor Ambositra,” legt ze uit.

Een situatie die bevestigd wordt door Samuel Poos, directeur van het Belgische Fair Trade Center: “Het is effectief heel moeilijk om een project van eerlijke handel op te zetten dat niet aan een internationale koepelvereniging is gekoppeld en dat geen partner heeft in het noorden,” legt hij uit. Toch is er hoop: “vandaag ontwikkelen er zich regionale platformen die het mogelijk maken om zuid/zuid-synergieën te creëren. Op dit ogenblik werkt dat vooral in Azië heel goed omdat daar marktpotentieel is. Men heeft immers een middenklasse nodig die de producten wil kopen! En dan is er nog altijd het probleem van de sensibilisering van de consumenten van eerlijke handelsproducten.”

Hoewel de meeste ambachtslui zich verheugen op de mogelijkheid om hun creaties rechtstreeks te verkopen zonder op tussenpersonen te moeten rekenen, hebben anderen schrik voor de ontevredenheid van de handelaars die op dit ogenblik hun enige partners zijn. Dat is bijvoorbeeld het geval voor Patrick, die het bekende antemoro-papier maakt, een nobele papiersoort en een typische specialiteit van Madagaskar. Hij wil zijn producten aan de winkels blijven verkopen, ook al heeft hij de mogelijkheid om ze rechtstreeks aan de man te brengen. Léonard, mozaïekwerker, rekent dan weer wel op dit project want de winkels verkopen zijn voorwerpen aan prijzen die vier tot vijf keer hoger liggen dan wat hij betaald krijgt.

Ondanks de goede wil en de energie die men in het project steekt, loopt men het risico dat het project simpelweg niet leefbaar is zonder externe hulp om het project enerzijds duidelijk te definiëren volgens de regels van de eerlijke handel en anderzijds stevige (regionale of internationale) partnerschappen aan te gaan waarop het project kan steunen.

Meer info:
The International Fair Trade Association